"Tarihçi İlber Ortaylı, Ayasofya’da restorasyon için kullanılan ağır iş makineleri özellikle vinçler nedeniyle tarihi yapının zarar görebileceğini savunarak, “Yapı çökerse dünya bunun faturasını Türklere kesecek” uyarısında bulundu."
Geçtiğimiz günlerde Ayasofya’da başlatılan restorasyon çalışmaları kapsamında, yapının içine yüksek tonajlı vinçlerin ve ağır makinelerin sokulduğu görüntüler sosyal medyada yayılmıştı. Bu durum, hem tarihî ve mimarî hassasiyeti olan yapı adına hem de kamuoyunda büyük tepki çekti.
Bu görüntülere tepki gösteren İlber Ortaylı —resmî sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda— şu sert ifadeleri kullandı:
“Ayasofya bu yükü gerçekten kaldıramaz; mimariden hiç anlamıyorlar.”
“Bırakın kamyonu, vinci… Oraya araba bile giremez.”
“Yapının altı tamamen dehlizlerle dolu; her gelen Ayasofya’ya babasının mülkü gibi davranıyor.”
Ve en çarpıcı uyarısı: “O yapı çökerse dünya bunun faturasını Türklere çıkaracak.”
Ortaylı, bu müdahalelerin mimari ve yapısal mantık açısından savunulamaz olduğunu savunurken, projeyi yürüten kurumlara —hem bilimsel hem de tarihsel bakış açısıyla— “hangi veriye dayanarak bu ağır ekipmanı kullanmaya karar verdiniz?” sorusunu yöneltti.
Öte yandan, restorasyonu yürüten Vakıflar Genel Müdürlüğü ve ilgili kurumlar, işlemlerin kontrollü şekilde ve özel zemin altyapısı oluşturularak yapıldığını; zemin taşıma kapasitesinin dikkatli hesaplandığını belirtti.
Ancak Ortaylı’nın görüşü geniş yankı buldu: Bu tarz hassas yapıların, beton ya da çelik olmayan geleneksel tekniklerle inşa edilmiş olması; alt katmanlarının dehlizlerle bezeli olması ve tarih boyunca birçok restorasyon geçirmiş olması, ağır makinelerin zarar verip vermeyeceğine dair ciddi kuşkular doğuruyor. Uzmanlara göre zarar ihtimali mevcut — bu da Ayasofya gibi bir dünya mirası için büyük bir sorumluluk.
Kaynak: Haber16
#samedya #İlberOrtaylı #Ayasofya #Restorasyon #KültürelMiras #TarihiYapılar #Tepki #Gündem #Türkiye
